Boris Pasternak

Ông sinh ngày 10-2-1890 tại Matxcơva trong một gia đình nghệ sĩ. Cha của ông là viện sĩ Viện Hàn lâm Hội hoạ Nga. Pasternak vẽ giỏi, có khiếu âm nhạc và đã trở thành nhạc sĩ. Về sau, ông chuyển sang viết văn, thơ. Ngày còn bé, Pasternak tỏ ra là một cậu bé lãng mạn, nhạy cảm, thích mơ mộng những chuyện kỳ lạ và thơ ca. Ngôi nhà tuổi thơ của ông nhà nơi lui tới của các nhạc sĩ, hoạ sĩ, nhà văn, trong số đó có cả Lev Tolstoi. Từ năm 13 tuổi cậu bé Pasternak đã say mê âm nhạc bởi chịu ảnh hưởng của nhà soạn nhạc vĩ đại A.N.Skriabin. . Năm 1906, Pasternak cùng gia đình sang Berlin, ở lại đó một năm. Ông rất mến phục các nhà thơ tượng trưng như Alexandre Blok, Andre Baly,…. Đặc biệt các tác phẩm của Reiner Maria, Rilke có ảnh hưởng rất lớn đến nhà văn sau này. Năm 1907, Pasternak trở về Nga, theo học khoa sử và ngôn ngữ tại Đại học Matxcơva. Thế nhưng năm 1909 ông chia tay với ước vọng sáng tác của mình để nghiên cứu triết học và trở thành sinh viên ngành triết, khoa Lịch sử và Ngữ văn ĐHTH Matxcơva. Để tự hoàn thiện mình trong lĩnh vực triết học ông sang Đức, vào học trường ĐHTH Marburg. Dù có những thành công nhất định trong triết học, nhưng một lần nữa ông lại từ bỏ nó, như đã một lần chia tay với niềm say mê âm nhạc của mình Năm 1912, Pasternak lại sang Đức 6 tháng rồi sang Italia. Năm sau, ông trở về Matxcơva. Từ đây, Pasternak đi vào nghiệp sáng tác văn, thơ. Đề tài trong thơ của ông chủ yếu là con người trong mối quan hệ với thiên nhiên và lịch sử. Đó là các tập thơ: Trên những chiến hào (Поверх барьеров, 1917); Chị tôi, đời sống (Сестра моя — жизнь, 1920); Mùa hạ (L’été, 1922), Trung uý Smit (1926); Tái sinh (Seconde naissance, 1932); Trong những chuyến tàu ban mai (Dans les trains du matin, 1943) và Những vần thơ mới (Nouveaux vers, 1956). Pasternak bắt đầu làm thơ. Năm 1914 tuyển tập đầu tay dưới nhan đề “Sinh đôi trong những đám mây” ra mắt bạn đọc. Thi ca trở thành số phận, thành mảnh đất phát triển tài năng của ông. Trong thi ca đã bao gồm cả những niềm say mê trước kia của ông như âm nhạc và triết học. Sau cách mạng tháng Mười Nga 1917, Pasternak cố gắng gắn sáng tác của mình với xã hội Xôviết, nhưng vẫn chưa vượt qua được lập trưởng của một người đứng ngoài lề xã hội mới để quan sát. Điều này thể hiện khá rõ nét trong tiểu thuyết Bác sĩ Givago (Доктор Живаго, 1956). Cuốn tiểu thuyết được xuất bản đầu tiên ở Italia. Ngày 23-10-1958, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển quyết định tặng giải Nobel văn học cho Pasternak. Trong một bài thơ tặng Pasternak, A. Akhmatova viết: “Ông được trời cho tuổi thơ vĩnh hằng”. “Tuổi thơ vĩnh hằng” chính là bản chất của nhân cách Pasternak trong thi ca. Ông nhìn cuộc sống bằng đôi mắt mở to, và cuộc sống luôn làm ông kinh ngạc, thán phục với những biểu hiện lôi cuốn tuyệt trần. Giai đoạn đầu trong sáng tác của mình Pasternak viết những dòng thơ cầu kỳ, dành cho một số bạn đọc hạn chế có khả năng đánh giá tài năng của ông. Bước ngoặt lớn đã đến vào giữa thập kỷ 20, khi nhà thơ bắt đầu viết về các đề tài xã hội. Thực chất của sự thay đổi đề tài này đã được Gorky hiểu rất chính xác, trong một bức thư gửi nhà thơ sau khi đọc trường ca “Năm 95” Gorky viết: “Một tác phẩm xuất sắc, nằm trong số những tác phẩm sẽ tồn tại dài lâu. Tôi không giấu ông điều này: Trước cuốn này tôi luôn cảm thấy hơi căng thẳng khi đọc thơ ông, bởi thơ ông quá dày đặc những hình tượng mà đôi khi tôi không hiểu được... Trong “Năm 95” ông viết kiệm lời hơn và dễ hiểu hơn. Ông trở nên kinh điển hơn với tác phẩm này, một tác phẩm tràn đầy cảm hứng mà tôi, như một bạn đọc, có thể tiếp nhận một cách nhanh chóng và dễ dàng”. Sự phát triển tiếp theo của Pasternak trong thi ca đúng theo con đường mà Gorky đã nhận ra: trở nên “kiệm lời hơn, kinh điển hơn và dễ hiểu hơn”. Sự nghiệp văn học của Pasternak vô cùng đa dạng. Ông sáng tác những tác phẩm văn xuôi lớn, đạt được sự hoàn thiện trong lĩnh vực dịch thuật, tuy nhiên, thi ca luôn là một phần rất quan trọng trong sáng tác của ông, thể hiện một tài năng lớn khi mô tả những sắc thái tình cảm sâu sắc và tinh tế nhất của con người qua những bức tranh thiên nhiên được viết với tình cảm thiết tha. Pasternak khâm phục mọi vẻ đẹp của cuộc sống và tự nhiên, ông tìm kiếm và cảm nhận vẻ đẹp đó ở khắp nơi. Pasternak bị khai trừ khỏi Hội Nhà văn Liên Xô (trước đây). Đến ngày 18-12-1987, Ban thư ký Hội nhà văn Liên Xô đã xoá bỏ quyết định bất công đó và thành lập Uỷ ban di sản Pasternak. Tác phẩm Bác sĩ Givago nguyên tác được ra mắt bạn đọc trên tạp chí Thế giới mới (Новый мир) vào đầu năm 1988, cùng năm toàn tập Pasternak cũng được xuất bản. Pasternak có biệt tài dịch văn học nước ngoài, đặc biệt là văn học Anh và Đức. Pasternak qua đời năm 1960 tại Matxcơva. Năm 1970, Uỷ ban di sản Pasternak đã thông qua quyết định đề nghị UNESCO tổ chức kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh của Pasternak. Đối với độc giả của nhiều nước trên thế giới, Pasternak được biết như một tác giả Nga được giải thưởng Nobel về văn học qua tiểu thuyết “Bác sỹ Zivago” (Доктор Живаго). Nhưng Pasternak, như ở phần trên đã nói, trước hết là một nhà thơ tài năng.